COVID-19

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ชง 6 แนวทางในการใช้ชุดตรวจโควิดแบบ Rapid Antigen Test ในโรงพยาบาล


ชุดตรวจโควิดด้วยตัวเอง แบบ Rapid Antigen Test กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ชง 6 แนวทาง ในการใช้ชุดตรวจโควิด Rapid Antigen Test ในโรงพยาบาล หลังประชาชนแห่เข้าคิวตรวจแบบ RT-PCR เป็นจำนวนมาก ลดความแออัด รอคิวข้ามวัน

การตรวจวินิจฉัยการติดเชื้อโควิด-19 ในประเทศไทย ปัจจุบันใช้วิธีตรวจด้วยวิธีมาตรฐานแบบ RT-PCR (Real–time Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction) โดยการตรวจแต่ละครั้งต้องใช้เวลา 3–5 ชั่วโมง แต่โดยทั่วไป เนื่องจากมีการตรวจเป็นจำนวนมาก ทำให้สามารถออกผลได้ภายใน 24-48 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับปริมาณสิ่งที่ส่งตรวจ จำนวนบุคลากร และเครื่องตรวจ

ชุดตรวจโควิดด้วยตัวเอง

6 แนวทางการใช้ชุดตรวจโควิดด้วยตัวเอง แบบ Rapid Antigen Test 

โดยขณะนี้มีเครือข่ายห้องปฏิบัติการ 335 แห่งที่ได้รับการรับรองจาก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระจายอยู่ทั่วประเทศแต่ในบางพื้นที่ บางช่วงเวลา ยังพบว่ามีผู้รอคิวเข้ารับการตรวจจำนวนมาก และไม่สามารถเข้าถึงบริการการตรวจด้วยวิธี RT-PCR ได้

นายแพทย์ศุภกิจ ศิริลักษณ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า จากสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในตอนนี้ ทางคณะกรรมการตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข (Emergency Operation Center: EOC) กระทรวงสาธารณสุขได้มีมติให้มีการกำหนดแนวทางการใช้การตรวจหาแอนติเจนโดยใช้ชุดตรวจ Rapid Antigen Test ดังนี้

1. ชุดตรวจที่ใช้ต้องผ่านการประเมินและขึ้นทะเบียนแล้วกับ อย.

2. ชุดตรวจ Rapid Antigen Test ใช้โดยสถานพยาบาลของรัฐและเอกชน ที่ผ่านการรับรองทางห้องปฏิบัติการเครือข่ายตรวจ SARS-CoV-2 โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

3. ตัวอย่างที่ใช้ตรวจเก็บจากการแหย่จมูกตามที่ชุดตรวจกำหนด

4. ผู้ป่วยที่มีอาการให้มีการพิจารณาการตรวจด้วยวิธีมาตรฐาน RT-PCR ก่อน

5. กรณีที่มีผู้ป่วยจำนวนมากให้ใช้ชุดตรวจ Rapid Antigen Test ถ้าให้ผลบวก ให้ตรวจยืนยันด้วยวิธี RT-PCR

6. ผู้สงสัยแต่ไม่มีอาการให้ตรวจคัดกรองด้วยชุดตรวจ Rapid Antigen Test

ชุดตรวจโควิดด้วยตัวเอง
นายแพทย์ศุภกิจ ศิริลักษณ์

นายแพทย์ศุภกิจ กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับแนวทางการใช้ชุดตรวจ Antigen Test Kit แบบ Home use หรือ ชุดตรวจโควิดด้วยตัวเอง (Self test) กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์กำลังพิจารณาแนวทางการดำเนินการโดยเร็ว เพื่อให้การดำเนินการมีความเหมาะสม ปฏิบัติได้จริง เกิดประโยชน์ และมีผลข้างเคียงน้อยที่สุด นอกจากนี้กำลังพิจารณาการเพิ่มการเข้าถึงการตรวจหาเชื้อโควิด 19 ร่วมกับการใช้วิธีอื่นๆ เช่น การตรวจน้ำลาย, การตรวจแบบรวมตัวอย่าง (Pooled Samples) เป็นต้น

5 มาตรการ การใช้ชุดตรวจโควิดด้วยตัวเอง แบบ Rapid Antigen Test 

อนึ่งเมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา ทางกระทรวงสาธารณสุขก็ได้ประกาศมาตรการเพื่อควบคุมสถานการณ์การระบาด 5 มาตรการ ซึ่ง 1 ใน 5 ข้อได้เสนอแนะเกี่ยวกับการใช้ Rapid Antigen Test ในสถานพยาบาลได้ทันที โดยทั้ง 5 มาตรการมีรายละเอียดดังนี้

1. การตรวจหาเชื้อตามปกติใช้วิธี RT-PCR ซึ่งต้องใช้บุคลากรทางการแพทย์เก็บตัวอย่าง และเมื่อมีการตรวจมากทำให้รอผลตรวจนานข้ามวัน จึงให้ใช้ Rapid Antigen Test หรือชุดทดสอบแบบรวดเร็ว โดยสถานพยาบาลดำเนินการได้ทันทีเมื่อมีความพร้อม และจะวางระบบรองรับเรื่องการตรวจด้วยตัวเองที่บ้านต่อไป

2. การดำเนินการแยกกักที่บ้านและชุมชน (Home Isolation & Community Isolation) ในผู้ป่วยโควิดกลุ่มไม่มีอาการหรือมีอาการเล็กน้อย จัดระบบสาธารณสุขดูแลติดตามให้เครื่องมือในการตรวจวัดไข้ วัดออกซิเจนในเลือด หากอาการมากขึ้นหรือมีความเสี่ยงจะรับมาดูแลในโรงพยาบาลและร่วมกับ สปสช.ปรับเกณฑ์ เรื่อง Home Isolation

นอกจากนี้ ผู้ป่วยที่รักษาในโรงพยาบาลครบ 10 วันให้กลับมา Home Isolation ต่อจนครบ 14 วัน เพื่อลดปริมาณการใช้เตียง ให้คนที่มีความเสี่ยงหรือจำเป็นเข้าสู่โรงพยาบาลได้ต่อไป

3. มาตรการส่วนบุคคล โดยให้ Bubble and Seal ตัวเอง แยกรับประทานอาหารที่บ้านและที่ทำงาน เนื่องจากส่วนใหญ่ติดเชื้อจากที่บ้านและที่ทำงาน และเน้นการทำงานที่บ้าน (Work From Home) เพื่อลดการแพร่กระจายเชื้อต่อไป

4. เร่งฉีดวัคซีนกลุ่มเสี่ยงผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป และ 7 กลุ่มโรคเรื้อรัง เพื่อลดการป่วยรุนแรงและเสียชีวิต โดยจะฉีดวัคซีนให้ได้ไม่น้อยกว่า 80% ใน 2 กลุ่มนี้ เน้นพื้นที่เสี่ยงใน กทม. และปริมณฑล จะเร่งฉีดให้ได้มากกว่า 1 ล้านโดสต่อสัปดาห์ ภายใน 1-2 สัปดาห์

5. กระทรวงสาธารณสุขได้เสนอ ศบค. เพื่อยกระดับมาตรการทางสังคม ในการจำกัดห้ามเดินทางข้ามจังหวัด และปิดสถานที่เสี่ยงสถานที่รวมกลุ่มโดยไม่จำเป็น ยกเว้นตลาด ซูเปอร์มาร์เก็ต ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต ออกจากบ้านเท่าที่จำเป็น เช่น ไปซื้ออาหาร เดินทางไปโรงพยาบาล หรือไปฉีดวัคซีน เป็นต้น

ชุดตรวจโควิดด้วยตัวเอง

ซึ่งการตรวจในลักษณะนี้จะช่วยหาเคสที่เป็นบวกได้มากขึ้น ก่อนจะแยกมาทำการตรวจ RT-PCR โดยลดการตรวจแบบ RT-PCR ลง ก็หวังว่า การตรวจ Antigen test kit จะทำให้คนเข้าถึงบริการได้มากขึ้น เราไม่อยากเห็นคนที่ไม่มีคิวตรวจ จึงไม่ไปตรวจ และอาจแพร่เชื้อต่อให้คนอื่นโดยที่ไม่ทราบว่าตัวเองมีเชื้อโควิดอยู่ในตัว เพราะฉะนั้น ทางปลัด สธ. จะเซ็นสั่งการแนวทางนี้ เพื่อให้สถานพยาบาลต่างๆ ถือเป็นแนวปฏิบัติต่อไป

อย่างไรก็ตามคนที่ตรวจด้วย Antigen Test Kit แล้วผลออกมาเป็นลบ ก็ยังจะต้องกักตัว และถ้าระหว่างนั้นมีอาการอาจจะต้องกลับมาตรวจซ้ำ โดยมาตรการนี้จะดำเนินการในพื้นที่เสี่ยงและพื้นที่กันชนอย่างน้อย 14 วัน เพื่อลดการระบาดใน กทม.และปริมณฑล ซึ่งจะเสนอ ศบค. เพื่อพิจารณามาตรการต่อไป

อ่านข่าวเพิ่มเติม

ทีมบรรณาธิการข่าว The Bangkok Insight