ดูหนังออนไลน์
General

พลาดไม่ได้! ‘วันวิสาขบูชา’ ปีนี้ พบ 2 ปรากฎการณ์ ‘จันทรุปราคา-ซูเปอร์มูน’

เวลาหัวค่ำของวันนี้ (26 พ.ค.) ซึ่งตรงกับวันวิสาขบูชา จะเกิดจันทรุปราคา อันเป็นผลจากดวงจันทร์เคลื่อนผ่านเข้าไปในเงาโลก ประเทศไทยสามารถสังเกตเห็นได้ทั่วทุกภาค

จันทรุปราคาจะดำเนินอยู่ ขณะดวงจันทร์ขึ้นเหนือขอบฟ้าทิศตะวันออก และส่วนใหญ่ของประเทศเห็นได้ ในช่วงที่เป็นจันทรุปราคาบางส่วนเท่านั้น ไม่เห็นในช่วงที่เป็นจันทรุปราคาเต็มดวง เนื่องจากจันทรุปราคาเต็มดวงสิ้นสุดลงก่อนดวงจันทร์ขึ้น

media 3862 60028d52b9b96

เงาโลกแบ่งได้เป็นสองส่วน ได้แก่ เงามืดและเงามัว เงามืดมีความทึบแสงมากกว่าเงามัวหลายเท่า ช่วงที่ดวงจันทร์อยู่ในเงามัว จะแทบไม่เห็นการเปลี่ยนแปลง ช่วงที่เริ่มเห็นดวงจันทร์แหว่งได้ชัดเจน คือ เมื่อดวงจันทร์เริ่มสัมผัสเงามืด (เริ่มเกิดจันทรุปราคาบางส่วน) ครั้งนี้เกิดขึ้นเวลา 16:45 น. เวลานั้นดวงอาทิตย์ยังอยู่บนท้องฟ้า และดวงจันทร์ยังไม่ขึ้น

จันทรุปราคาเต็มดวง เกิดขึ้นในช่วงที่ดวงจันทร์ทั้งดวงอยู่ในเงามืด ตรงกับเวลา 18:11-18:26 น. ช่วงเวลาดังกล่าว พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศไทย ยังไม่เห็นดวงจันทร์ บริเวณที่ดวงจันทร์ขึ้นแล้ว ได้แก่ ด้านตะวันออก ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปลายสุดของภาคตะวันออก และภาคใต้ตอนล่างสุด

gtrr
* คำนวณต่างจากกรณีทั่วไปที่วัดจากขอบบนของดวงจันทร์ ในที่นี้ แสดงเวลาที่ดวงจันทร์ทั้งดวงเริ่มขึ้นมาอยู่เหนือขอบฟ้า

อย่างไรก็ตาม การสังเกตการณ์แทบจะเป็นไปไม่ได้ เนื่องจากตรงกับช่วงที่ดวงอาทิตย์เพิ่งจะตก ท้องฟ้ายังสว่างอยู่ และดวงจันทร์เพิ่งจะโผล่พ้นขอบฟ้า อาจมีเมฆหมอกมาบดบัง

หลังจากสิ้นสุดจันทรุปราคาเต็มดวงแล้ว พื้นที่บางส่วนของดวงจันทร์ยังอยู่ในเงามืด โดยจันทรุปราคาบางส่วน จะสิ้นสุดในเวลา 19:52 น. เวลาสัมผัสเงา ในแต่ละขั้นตอนของจันทรุปราคา เกิดขึ้นพร้อมกันทั่วประเทศ แต่ตำแหน่งดวงจันทร์ที่มองเห็น จากแต่ละสถานที่ไม่เหมือนกัน และเวลาดวงจันทร์ขึ้นก็ต่างกันด้วย

การสังเกตจันทรุปราคาในวันนี้ จึงจำเป็นต้องหาสถานที่ซึ่งท้องฟ้าด้านทิศตะวันออกเปิดโล่ง ไม่มีอะไรมาบดบัง นอกจากนี้ ในช่วงแรกหลังจากดวงจันทร์เพิ่งจะขึ้น ท้องฟ้าที่ยังไม่มืดดีนักจะเป็นอุปสรรคอีกประการหนึ่ง

media 3972 60ab6a13b9619
ภาพจำลองดวงจันทร์ในวันที่ 26 พฤษภาคม 2564 เมื่อเวลาที่ดวงจันทร์ถูกบังราวครึ่งดวง และเมื่อใกล้สิ้นสุดจันทรุปราคาบางส่วน (จาก Stellarium)

ดวงจันทร์เต็มดวงขณะใกล้โลกที่สุด

จันทรุปราคาครั้งนี้ เกิดขึ้นในวันเดียวกับที่ ดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกที่สุด หรือที่บางคนเรียกว่าซูเปอร์มูน (supermoon) โดยขนาดของดวงจันทร์ จะใหญ่กว่าค่าเฉลี่ยราว 7-8% ซึ่งไม่ได้แตกต่างมากจนสังเกตได้ชัดด้วยตาเปล่า

อย่างไรก็ตาม ทุกคนจะรู้สึกว่าดวงจันทร์ มีขนาดใหญ่ผิดสังเกตเสมอ เมื่อเห็นดวงจันทร์อยู่ใกล้ขอบฟ้า โดยไม่จำเป็นต้องเกิดซูเปอร์มูน อันเกิดจากการที่มีฉากหน้า เช่น สิ่งปลูกสร้าง ต้นไม้ ภูเขา มาอยู่ใกล้ดวงจันทร์ ให้เกิดการเปรียบเทียบ หากคำนวณแล้ว ในคืนนั้น ดวงจันทร์เมื่ออยู่สูงสุดบนท้องฟ้าราวเที่ยงคืน มีระยะทางที่ใกล้กับผู้สังเกตซึ่งอยู่บนผิวโลก มากกว่าเวลาที่ดวงจันทร์เพิ่งจะขึ้นเหนือขอบฟ้า หรือใกล้จะตกลับขอบฟ้าเสียอีก

ปีนี้ จะมีจันทรุปราคาเกิดขึ้นอีกครั้งในวันที่ 19 พฤศจิกายน 2564 ซึ่งตรงกับเทศกาลลอยกระทง เป็นจันทรุปราคาบางส่วน ที่เห็นได้ในบางพื้นที่ของประเทศไทย โดยเฉพาะซีกด้านตะวันออกของประเทศ

ที่มา: สมาคมดาราศาสตร์ไทย

อ่านข่าวเพิ่มเติม