General

‘องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน’ ชี้พบข้อผิดสังเกต อาคาร สตง.ถล่ม

โดย The Bangkok Insight Editorial Team 30 มีนาคม 2568

องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ACT) ชี้พบข้อผิดสังเกต อาคาร สตง.ถล่ม เผยเข้าร่วมสังเกตการณ์หลังเลือกผู้รับเหมาผู้ควบคุมงานแล้ว ก่อสร้างล่าช้า ผู้รับเหมาหยุดงานเป็นช่วงๆ

นายมานะ นิมิตรมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) หรือ ACT กล่าวว่าจากการที่องค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ ได้ร่วมกับสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ลงนามใน “โครงการข้อตกลงคุณธรรม (Integrity Pact)” เพื่อป้องกันและปราบปรามทุจริตคอร์รัปชันใน โครงการก่อสร้างอาคาร สตง.แห่งใหม่ ที่พังถล่มเสียหายจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวว่า

องค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ พบว่าการก่อสร้างหย่อนประสิทธิภาพ โดยเห็นได้จากการก่อสร้างล่าช้าผู้รับเหมาหยุดงานเป็นช่วง ๆ ซึ่งได้ทักท้วงมาโดยตลอด โดยปกติโครงการจะเปิดให้ผู้สังเกตการณ์จากองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ เริ่มเข้าสังเกตการณ์ตั้งแต่เขียนข้อกำหนดเงื่อนไขการประกวดราคา(TOR) เพื่อป้องกันการล็อคสเปก การฮั้วประมูล และการตั้งงบประมาณสูงเกินจริง ให้ทุกขั้นตอนเป็นไปตามกฏหมายอย่างเปิดเผยโปร่งใส

ตะลึง!ไม่เข้าร่วมโครงการข้อตกลงคุณธรรม

“แต่โครงการนี้ กลับไม่ได้รับอนุมัติจากรัฐให้เข้าโครงการข้อตกลงคุณธรรม ทำให้ไม่มีผู้สังเกตการณ์เข้าร่วมตั้งแต่ต้น”

ทั้งนี้ทาง สตง. เป็นผู้ติดต่อขอให้องค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ ส่งผู้สังเกตการณ์เข้าร่วมโครงการนี้เอง เนื่องจาก สตง.มีภาระกิจตรวจสอบผู้อื่น เพื่อเป็นแบบอย่างการเปิดเผยโปร่งใส จึงต้องการให้มีผู้สังเกตการณ์ภายนอกเข้ามาร่วมให้ความเห็น แต่อย่างไรก็ตาม ผู้สังเกตการณ์จากองค์กรคอร์รัปชันฯ ได้เริ่มปฎิบัติหน้าที่หลังจาก สตง. คัดเลือกผู้รับเหมา ผู้ควบคุมงาน และมี TOR พร้อมแบบก่อสร้างแล้ว จึงไม่ได้เกี่ยวข้องกับการกำหนดคุณสมบัติและการคัดเลือกผู้เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างรวมทั้ง TOR ดังกล่าว

พบปมปัญหาเตรียมยกเลิกสัญญาก่อสร้าง

นอกจากนี้ ยังพบว่าผู้รับเหมาโครงการนี้มีการหยุดงานเป็นช่วงๆ ในช่วงแรก และเมื่อทำงานต่อก็ทำอย่างล่าช้ามาก ซึ่งคณะผู้สังเกตการณ์ได้ทักท้วงมาโดยตลอด จนเมื่อเดือนมกราคม 2568 สตง.แสดงท่าทีเตรียมยกเลิกสัญญาก่อสร้าง

นายมานะกล่าวต่อไปว่า ผู้สังเกตการณ์จากองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ มีขอบข่ายหน้าที่ในการตรวจสอบการบริหารสัญญาก่อสร้างว่า ถูกต้องตรงตามแบบก่อสร้างตามสัญญาหรือไม่ หากมีการแก้แบบ เพิ่มลดงานหรือวัสดุก่อสร้าง สตง. และผู้ควบคุมงานจะต้องแจ้งให้ผู้สังเกตการณ์ทราบ ส่วนเรื่องการป้องกันการทุจริตคอร์รัปชันทางวิศวกรรมระหว่างการก่อสร้าง เช่น การแก้แบบ เพิ่มลดงาน เปลี่ยนวัสดุก่อสร้าง หรือดึงงานล่าช้าเป็นความรับผิดชอบของ สตง.และบริษัทผู้ควบคุมการก่อสร้าง ที่ได้รับว่าจ้าง เป็นผู้กำกับควบคุมผู้รับเหมาให้ก่อสร้างตามสัญญา

ACT แฉแหลกรัฐเลี่ยงโครงการใหญ่เข้าร่วม

“โครงการข้อตกลงคุณธรรม (Integrity Pact)” เป็นมาตรการสากล ที่องค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ นำแนวคิดมาจากองค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ โดยนำเสนอให้รัฐบาลไทยนำมาใช้ตรวจสอบความโปร่งใสในโครงการเมกกะโปรเจค ตั้งแต่ปี 2558 ปัจจุบัน มีผู้ทรงคุณวุฒิอาสาปฎิบัติหน้าที่เป็นผู้สังเกตการณ์อิสระจำนวน 252 คน ร่วมสังเกตุการณ์ 178 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 2 ล้านล้านบาท ประหยัดงบประมาณประเทศได้ 77,548 ล้านบาท หรือ 6.7% ของงบประมาณรวม

“แต่มีข้อสังเกตว่าในช่วง 5-6 ปีที่ผ่านมา โครงการที่รัฐเลือกเข้าร่วมข้อตกลงคุณธรรม กลับมีขนาดและความสำคัญลดน้อยลงเหลือไม่ถึง 1 ใน 3 เป็นเรื่องน่าเสียดายโอกาสของประเทศไทยที่จะใช้งบประมาณและทรัพยากรของรัฐให้คุ้มค่า และส่งเสริมการทำงานของภาครัฐให้เปิดเผยโปร่งใสโดยการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน” ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชันฯ กล่าว

“ต่อตระกูล”เผยเริ่มต้น ACT ถูกเมินเข้าร่วม

ขณะที่ นายต่อตระกูล ยมนาค อดีตนายกสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) โพสต์ข้อความผ้านเฟซบุ๊กส่วนตัว ระบุว่า “ผมเป็นหนึ่งในคณะ ผู้สังเกตการณ์ อิสระ 4 คน ซึ่งเป็นตัวแทนของภาคประชาชน ตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้าง ฉบับใหม่ ที่ให้จัดคนภายนอก เข้าไปนั่งรับฟังการ ประชุม การตรวจรับงาน ตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมาเป็นโครงการแรกที่ได้มีบันทึก ภาพและเสียง ในการประชุมในระบบออนไลน์ Zoom เก็บไว้เป็นหลักฐานที่สามารถเปิดย้อนดูได้ ตลอดทุกนัด ของการประชุมตลอด”

ปกติองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ACT จะเข้าไปสังเกตการณ์ในโครงการการก่อสร้างขนาดใหญ่ของรัฐฯ และรัฐวิสาหกิจ ตั้งแต่การจัดทำร่างสัญญา จัดทำเงื่อนไข TOR ต่างๆ ตั้งแต่ก่อนการเปิดการประมูล คัดเลือกผู้รับเหมา ซึ่งวิธีนี้ทำให้การประมูล โปร่งใส และให้ความยุติธรรมเสมอภาค สำหรับผู้เข้าประมูลทุกราย ได้เป็นอย่างดี

แต่โครงการ สตง. นี้ คณะผู้สังเกตการณ์ ได้เข้าไปหลังการประมูล ที่ได้ตัวผู้รับเหมา และผู้ควบคุมงานแล้ว ซึ่งปกติเราจะไม่รับ แต่เมื่อมีการแจ้งร้องขอจาก สตง. เอง ขอร้องให้ ACT ส่งผู้สังเกตการณ์ เข้าไปในช่วงดำเนินการการก่อสร้าง เราจึงเข้าไปแบบอาสาสมัครไม่มีเบี้ยประชุม เพราะงบประมาณประจำปีในการสนับสนุนการทำงานของผู้สังเกตการณ์ของรัฐฯ หมดลงแล้ว ก็ตาม

ต่อมา สตง. ได้จัดงบของ สตง. เอง มามอบให้ผู้ทรงคุณวุฒิทั้ง 4 ท่าน เป็นเบี้ยประชุม ( ไม่ว่าจะมีประชุมกันกี่ครั้ง) เดือนละ 5,000 บาท โดยสรุป เราได้เห็นความเข้มงวดของคณะกรรมการตรวจการจ้าง ในการประชุมพิจารณาเรื่องการขอเปลี่ยนแปลงวัสดุ , ปรับปรุงแบบ และการแก้ไขสัญญา ได้ทำอย่างโปร่งใส เป็นการวางมาตรฐานที่ดี ต่อไปในงาน อื่นๆของรัฐซึ่งแตกต่างจาก ที่เคยรู้กันทั่วไปว่า ในบางหน่วยงาน ราชการ มีอำนาจในการแก้ไข เรื่องพวกนี้ ได้อย่างง่ายดาย จากกรรมการตรวจรับงานก่อสร้าง

อ่านข่าวเพิ่มเติม

ติดตามเราได้ที่