ดูหนังออนไลน์
COVID-19

‘สงกรานต์ 2564’ ปีใหม่ไทย ที่ไม่เหมือนเดิม

“เทศกาล สงกรานต์ 2564” เป็นอีกปีหนึ่ง ที่คนไทยต้องรับมือกับ การฉลอง “ปีใหม่ไทย” ที่แตกต่างออกไปจากเดิม เพราะการระบาดของ “ไวรัสโควิด-19” ที่ทำให้งานรื่นเริง การสาดน้ำ และกิจกรรมอื่น ๆ  อีกหลายอย่าง ที่นิยมทำในช่วงเวลานี้ แม้กระทั่ง การเดินทางไปเยี่ยมญาติพี่น้อง ในต่างจังหวัด ก็กลายเป็นเรื่อง “อันตราย” ที่ต้องระวังตัวกันอย่างมาก 

การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ระลอกล่าสุด ทำให้รัฐบาลต้องออกมาประกาศห้ามเล่น “สาดน้ำ-ประแป้ง-จัดคอนเสิร์ต-ปาร์ตี้โฟม” อย่างเด็ดขาด ในทุกกรณี ซึ่งเป็นมาตรการที่เหมือนกับเมื่อปีที่แล้ว ที่เป็นผลมาจากการระบาดของไวรัสโควิดเช่นเดียวกัน

ตามปกติแล้ว ประเพณีสงกรานต์ของไทย จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 13-15 เมษายนของทุกปี ตรงกับเดือนห้าตามจันทรคติ โดยหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทยแสดงให้เห็นว่า ประเพณีนี้ เกิดขึ้นมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาแล้ว ซึ่งสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถโปรดฯ ให้ตราขึ้น กล่าวถึง “พระราชพิธีเผด็จศก” และ “พระราชพิธีลดแจตร”

พระราชพิธีเผด็จศก เป็นพิธีการเกี่ยวกับการตัดจากปีเก่าขึ้นสู่ปีใหม่ ส่วนพระราชพิธีลดแจตรนั้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ทรงสันนิษฐานว่า หมายถึงพระราชพิธีรดน้ำเดือน 5 แสดงว่า ประเพณีสงกรานต์ของหลวง มีมาตั้งแต่ต้นสมัยกรุงศรีอยุธยาแล้ว โดยในสมัยก่อนไทยใช้จุลศักราช การขึ้นปีใหม่จึงเป็นการขึ้นจุลศักราชใหม่

คำว่า “สงกรานต์” มาจากภาษาสันสกฤต แปลว่า การเคลื่อนที่ หรือการเคลื่อนย้าย หมายถึงการเคลื่อนย้ายของพระอาทิตย์จากราศีหนึ่งสู่อีกราศีหนึ่ง ตามความหมายในภาษาสันสกฤต สงกรานต์จึงเกิดขึ้นทุกเดือน

ส่วนระยะเวลาที่คนไทยเรียกว่า “สงกรานต์” นั้น เป็นช่วงที่พระอาทิตย์เคลื่อนย้ายจากราศีมีนเข้าสู่ราศีเมษ นับว่าเป็นมหาสงกรานต์ เพราะเป็นวัน และเวลาตั้งต้นปีใหม่ตามสุริยคติซึ่งถือปฏิบัติในอินเดีย

กิจกรรมวันสงกรานต์ 

เนื่องจากยึดถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของไทย กิจกรรมในวันสงกรานต์ ที่ยึดถือกันมา จึงเน้นไปที่ความเอื้ออาทร ความรัก ความผูกพัน ที่มีต่อกันทั้งในครอบครัว ชุมชน สังคม และศาสนา มีทั้งการทำบุญ แสดงความกตัญญู และพบปะสังสรรค์ สร้างความสนุกสนาน

  • ทำบุญตักบาตร หรือนำอาหารไปถวายพระที่วัด

เพื่อสืบทอด ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา และอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว

  • ก่อเจดีย์ทราย (ขนทรายเข้าวัด)

จะทำในวันใดวันหนึ่ง ของวันที่ 13-15 เมษายนก็ได้ ผู้ทำบุญจะช่วยกันขนทราย มาก่อเป็นเจดีย์ขนาดต่างๆ ในบริเวณวัด ซึ่งจะเป็นประโยชน์ ให้ใช้ก่อสร้าง หรือถมพื้นที่ เป็นเรื่องที่ถือว่าได้บุญและสนุกสนาน แต่ไม่มีข้อจำกัดว่าต้องทำทุกวัด

สงกรานต์ 2564
ภาพ : Museum Thailand
  • ปล่อยนกปล่อยปลา

เป็นการทำบุญเพื่อแสดงความกรุณาต่อสัตว์ที่นิยมทำในวันสงกรานต์ ซึ่งมีประวัติเล็กน้อย คือ ก่อนหน้าวันสงกรานต์เป็นหน้าแล้งอากาศร้อนจัดน้ำแห้งขอดขาดตอนเป็นห้วงๆ คงเหลือแต่ที่มีแอ่งและหนองน้ำ ปลาก็ตกคลัก อีกไม่ช้าพอน้ำแห้งหมด ปลาเหล่านั้นก็จะต้องตาย ชาวบ้านจึงพากันไปจับปลาที่ตกคลัก ถ้าเป็นลูกปลาจะกินไม่ได้เนื้อได้หนังอะไรก็เลี้ยงไว้ในตุ่มเอาบุญ แล้วนำไปปล่อยในวันสงกรานต์ จึงเกิดเป็นประเพณีปล่อยปลา และลามมาถึงปล่อยนกด้วย

  • ทำบุญอัฐิ

เป็นเรื่องที่นิยมทำแบบนิมนต์พระ ชักบังสกุลอัฐิของญาติที่ล่วงลับไปแล้ว แล้วอุทิศส่วนกุศลให้ โดยนิมนต์พระไปยังสถานที่เก็บหรือบรรจุอัฐิ หรือถ้าไม่มีอัฐิจะเขียนชื่อผู้ที่ล่วงลับไปแล้วก็ได้ เมื่อบังสุกุลแล้วก็เผากระดาษแผ่นนั้นเสีย เหมือนเผาศพ การทำบุญอัฐิจะทำในวันไหนก็ได้สุดแต่จะนัดหมายกัน หรือบางท้องถิ่นอาจจัดรวมกันที่วัดก็ได้

  • สรงน้ำพระ

มีทั้งสรงน้ำพระพุทธรูปและภิกษุ สามเณร เพื่อความเป็นศิริมงคลในโอกาสขึ้นปีใหม่ นอกจากนี้ยังมีการ รดน้ำญาติผู้ใหญ่ หรือผู้ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือ เพื่อขอศีลขอพรตามประเพณี เหตุที่มีการสรงน้ำ รดน้ำ สาดน้ำในวันสงกรานต์ เนื่องมาจากความเชื่อ ที่ว่าการสาดน้ำ จะช่วยให้ฝนฟ้าตกบริบูรณ์ประการหนึ่ง น้ำเป็นเครื่องหมายแห่งความอุดมสมบูรณ์ เมื่อมีน้ำการเพาะปลูก ทำไร่ไถนาก็ได้ผล ประการหนึ่ง และถือกันว่าน้ำเป็นเครื่องชำระมลทินให้สะอาดอีกประการหนึ่ง เหตุนี้น้ำจึงเป็นสิ่งที่ใช้ในพิธีต่างๆ อาบน้ำ ซัดน้ำ หรือรดน้ำ เมื่อทำพิธีสมรส อาบน้ำเมื่อตาย อาบน้ำเมื่อโกนจุก หรือบวชนาค

สงกรานต์ 2564

  • รดน้ำขอพรผู้ใหญ่

ใช้น้ำสะอาด หรือน้ำผสมน้ำอบไทยลอยด้วยดอกไม้สด เพื่อแสดงความเคารพนับถือ ซึ่งการเตรียมของเพื่อแสดงความเคารพนั้นจะต่างกันออกไปตามแต่ละท้องถิ่น

  • เล่นสาดน้ำ

เพื่อเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างญาติพี่น้องและมิตรสหาย ด้วยการรดน้ำเพียงเล็กน้อยลงที่ไหล่หรือที่มือ พร้อมกับคำอวยพรให้มีความสุข

สงกรานต์ 2564

สงกรานต์ 2564 วิถีใหม่ ไม่เหมือนเดิม

อย่างไรก็ดี เมื่อการเดินทางไปท่องเที่ยวกลายเป็นเรื่องที่มีความเสี่ยงสูง และนอกบ้านก็ไม่มีกิจกรรมสนุกสนานเหมือนอย่างทุกปี ทำให้ในปี 2564 นี้ แนวคิด “สาดน้ำออนไลน์” กลายมาเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง ที่หลายองค์กร ทั้งภาครัฐ และเอกชน พากันนำเสนอ เพื่อช่วยสร้างบรรยากาศความครึกครื้น อย่างปลอดภัย ขึ้นมาชดเชยกับการสาดน้ำ

  • สงกรานต์ออนไลน์.com 

เริ่มกันที่ เว็บไซต์ www.สงกรานต์ออนไลน์.com ที่เกิดจากความร่วมมือ ระหว่างกระทรวงวัฒนธรรม และ Search Entertainment รวบรวมเอาประเพณีสงกรานต์ไทยมาไว้ในที่เดียว ทั้งสรงน้ำพระ รดน้ำขอพรผู้ใหญ่ เล่นน้ำสงกรานต์ และสืบสานวัฒนธรรมไทย

การเล่นน้ำสงกรานต์ที่เว็บไซต์นี้ สามารถเลือกคาแรกเตอร์ อัปโหลดรูปภาพใบหน้า และเลือกสถานที่เล่นน้ำยอดนิยม อาทิ ถนนข้าวสาร กรุงเทพพฯ ถนนข้าวเหนียว จังหวัดขอนแก่น ประตูท่าแพ จังหวัดเชียงใหม่ และหาดป่าตอง จังหวัดภูเก็ต โดยกิจกรรมจะมีไปจนถึงวันที่ 17 เมษายนนี้

สงกรานต์ 2564

  • สงกรานต์ทิพย์ 2021

สงกรานต์ออนไลน์ จากค่าย “สนุก”  ที่นอกจากจะสนุก ไปกับการสาดน้ำสงกรานต์ออนไลน์แล้ว ยังมีกิจกรรม “หมุนวงล้อลุ้นโชค” เพื่อชิงส่วนลดต่างๆ ในการชอปปิ้งสินค้า และอาหารได้

ผู้ใช้งานสามารถเลือกตัวละคร สถานที่สาดน้ำ และประโยคเด็ด ที่จะพูดขณะสาดน้ำ เช่น “อยากประแป้งเธอสักที แต่หัวหน้าโทรมาพอดี มีงานด่วน” หรือ “มีใจก็สาดมา ถ้าเข้าตาเดี๋ยวสาดไป”

สงกรานต์ 2564

  • #Songkrantogether 

“เฟซบุ๊ก” ร่วมฉลองเทศกาลปีใหม่ไทยผุดแคมเปญ #SongkranTogether พร้อมปล่อยฟิลเตอร์ AR Effect สติกเกอร์ และกรอบรูปโปรไฟล์ลายสงกรานต์ ที่สร้างสรรค์โดย “ก้องกาน กันตภณ เมธีกุล” ศิลปินไทยชื่อดัง เพื่อให้คนไทยเล่นสงกรานต์ในโลกนิวนอร์มอลได้สนุกมากขึ้น

  • #สงกรานต์2564

“ทวิตเตอร์” ชวนผู้ใช้งานร่วมสนุกในวันสงกรานต์ด้วยเช่นกัน ออกอีโมจิพิเศษรูป “ช้างพ่นน้ำ” ซึ่งจะปรากฎอัตโนมัติเมื่อทวีต และติดแฮชแท็ก #สงกรานต์2564 #สงกรานต์64 #สงกรานต์2021 #Songkran #ThaiNewYear #Songkranfestival ตั้งแต่วันที่ 9-18 เมษายน 2564

อ่านข่าวเพิ่มเติม

The Bangkok Insight Editorial Team