ศูนย์จีโนมฯ เฉลย “โอไมครอน EG.5.1” ที่ได้เปรียบด้านการเติบโต และแพร่ระบาดสูง จะมาแทนที่ “XBB.1.16” ในไทยได้หรือไม่?
ศูนย์จีโนมทางการแพทย์ รพ.รามาธิบดี โพสต์เพจเฟซบุ๊ก Center for Medical Genomics ดังนี้ โอไมครอน EG.5.1 (XBB.1.9.2.5.1) จะมีการระบาดเกิดอาการรุนแรงและเข้ามาแทนที่ XBB.1.16 หรือไม่?
ในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมามีการระบาด โอไมครอน EG.5.1 ไปทั่วโลกเป็นอันดับ 3 ใน 4 อันดับหลักคือ XBB.1.16, XBB.1.5, EG.5.1 (XBB.1.9.2.5.1), และ XBB.1.9.1
ความชุกของ EG.5.1 แต่ละประเทศ
ความชุกของ โอไมครอน EG.5.1 ในแต่ละประเทศมีความแตกต่างกันโดยตรวจจากจำนวนรหัสพันธุกรรมทั้งจีโนมที่ปรากฏในฐานข้อมูลโควิดโลก จีเสส (GISAID)ในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมาสูงที่สุดคือ
ประเทศจีน 985 ราย หรือประมาณ 7.228% จากโควิดสายพันธุ์ต่าง ๆ ที่พบในประเทศจีน
ในอาเซียนสูงสุดคือ ประเทศสิงคโปร์ 58 ราย หรือประมาณ 1.567% จากโควิดสายพันธุ์ต่าง ๆ ที่พบในประเทศสิงคโปร์
ส่วนประเทศไทยพบ 6 ราย หรือประมาณ 0.336% จากโควิดสายพันธุ์ต่าง ๆ ที่พบในประเทศไทย
ทั่วโลกพบว่าโอไมครอน EG.5.1 มีความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาด (relative growth advantage) สูงกว่า XBB.1.16 ประมาณ 42 %
\\
ในประเทศจีนพบว่า EG.5.1 มีความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาดสูงกว่า XBB.1.16 ประมาณ 45 %
ประเทศสิงคโปร์พบ EG.5.1 มีความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาดสูงกว่า XBB.1.16 ถึง 77 %
สำหรับประเทศไทยโชคดีพบโอไมครอน EG.5.1 มีความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาดสูงกว่า XBB.1.16 เพียง 1 % ทำให้โอกาสที่โอมิครอน EG.5.1 จะมาแทนที่ XBB.1.16 มีน้อย
ความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาด (relative growth advantage) ประเมินจากสองปัจจัยหลักคือ ความสามารถในการติดต่อ (increased transmissibility) ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสามารถของส่วนหนามของไวรัสเข้าจับกับผิวเซลล์ผู้ติดเชื้อ และความสามารถในการหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกัน (evade immunity)
ปัจจัยที่ทำให้การระบาดในแต่ละประเทศแตกต่างกัน
โดยมีหลายปัจจัยที่ทำให้โอไมครอนสายพันธุ์ย่อยในแต่ละประเทศมีค่าความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาดที่แตกต่างกัน เช่น
- ประเภทของสายพันธุ์ย่อยที่แพร่ระบาดในประเทศนั้นๆ
- อายุเฉลี่ยของประชากร
- อัตราผู้เข้าฉีดวัคซีนครบโดส รวมทั้งการรับการฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้น
- วินัยของประชาชนในการใส่หน้ากากอนามัย กินร้อน ช้อนกลาง เว้นระยะห่างระหว่างบุคคล การตรวจ ATK
- ประสิทธิภาพของบุคลากรด้านสาธารณสุขในการเข้าถึงประชากรทุกครัวเรือน
- ฯลฯ
โอไมครอน EG.5.1 แม้จะจะมีความสามารถในการหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันได้สูงกว่า XBB.1.16 แต่ ความสามารถของส่วนหนามของ EG.5.1 เข้าจับกับผิวเซลล์ผู้ติดเชื้อได้น้อยกว่า XBB.1.16 ทำให้พบว่าโอไมครอน EG.5.1 จากทั่วโลกมีความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาดเฉลี่ยสูงกว่า XBB.1.16 ประมาณ 42 % หรือเพิ่มขึ้นเพียง 1.42-เท่า ในขณะที่ประเทศไทยพบ EG.5.1 มีความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาด (relative growth advantage) สูงกว่า XBB.1.16 เพียง 1 % หรือ 1.01 เท่า
ดังนั้นจึงพอสรุปได้จากรหัสพันธุกรรมของ EG.5.1 ว่าจะไม่ระบาดรุนแรงแตกต่างไปจาก XBB.1.16 อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตามระยะนี้ควรเฝ้าติดตาม EG.5.1 อย่างใกล้ชิด เพราะในประเทศสิงคโปร์ที่มีการระบาดของ EG.5.1 มาก พบมีผู้ติดเชื้อเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลเพิ่มขึ้น
ความชุกของ EG.5.1ในแต่ละประเทศในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา
ประเทศ:จำนวนรหัสพันธุกรรมทั้งจีโนมที่ปรากฏในฐานข้อมูลโควิดโลก จีเสส (GISAID): ความชุกของ โอมิครอน EG.5.1ในแต่ละประเทศในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา:
- จีน 985 คน 7.228%
- สหรัฐ 333 คน 1.024%
- เกาหลีใต้ 303 คน 2.007%
- ญี่ปุ่น 175 คน 2.221%
- แคนาดา 75 คน 0.551%
- โปรตุเกส 64 คน 6.605%
- สิงคโปร์ 58 คน 1.567%
- ออสเตรีย 48 คน 1.357%
- ฮ่องกง 41 คน 9.716%
- ออสเตรเลีย 30 คน 0.279%
- ประเทศอังกฤษ 28 คน 0.365%
- ฝรั่งเศส 27 คน 0.341%
- สเปน 23 คน 0.333%
- อิสราเอล 15 คน 1.873%
- สวีเดน 11 คน 0.309%
- อิตาลี 10 คน 0.409%
- ลาว 10 คน 14.085%
- นิวซีแลนด์ 8 คน 0.396%
- ไต้หวัน 8 คน 2.192%
- เยอรมนี 7 คน 0.406%
- กัวเตมาลา 7 คน 1.414%
- เดนมาร์ก 6 คน 0.681%
- ลักเซมเบิร์ก 6 คน 0.758%
- ประเทศไทย 6 คน 0.336%
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- ระวัง! ‘โรคกิลแลง-บาร์เร’ ก่ออาการอัมพาต จากติดเชื้อ ‘ไวรัสโควิด-ไวรัสซิกา’
- น่ายินดี! WHO รายงาน ‘ผู้ป่วยโควิดรายใหม่’ รอบ 28 วัน ลดลงทั้ง 6 ภูมิภาคทั่วโลก
- ดร.อนันต์ เผยเจอแล้ว รายแรก ‘ป่วยโค วิด-ไข้หวัดนก H5N1’ ในเวลาเดียวกัน
