Wellness

‘แฟชั่นไม่ใส่ถุง’ ระบาด! แพทย์เตือน คนยุคใหม่เสี่ยง HIV กว่าที่คิด

โดย The Bangkok Insight Editorial Team 5 พฤศจิกายน 2568

แฟชั่นไม่ใส่ถุง ระบาด! แพทย์เตือน คนยุคใหม่เสี่ยง HIV กว่าที่คิด แนะ “ใช้เพร็พ+ใส่ถุง” ป้องกันได้สองชั้น

แม้เดือนแห่งการตระหนักรู้เรื่องเอชไอวี (HIV) กำลังจะสิ้นสุดลง แต่ประเด็นเรื่อง “การป้องกัน” ยังคงเป็นเรื่องที่ต้องพูดต่อ เพราะข้อมูลล่าสุดในปี 2567 ชี้ว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีผู้ติดเชื้อ HIV กว่า 580,000 คน หรือราว 1.1% ของประชากรไทยทั้งหมด (ข้อมูลปี 2567)¹⁰ ซึ่งถือว่าสูงเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ¹

ที่น่ากังวล คือ เชื้อ HIV กำลังกระจายไปในทุกกลุ่ม ไม่จำกัดเฉพาะกลุ่มเสี่ยงเดิมอีกต่อไป ดังนั้นทุกคนมีโอกาสเสี่ยงได้หมด ไม่ว่าจะเป็นชายหญิงทั่วไป วัยรุ่น หรือกลุ่ม LGBTQ+^2-4

รศ. ดร. นพ.อติวุทธ กมุทมาศ แพทย์เฉพาะทางเวชศาสตร์ทางเพศ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นายกสมาคมเพศวิทยาคลินิกและเวชศาสตร์ทางเพศ (ประเทศไทย) และเจ้าของเพจ “เรื่องเล่าพี่หมอเอ้” กล่าวว่า คนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่น และ LGBTQ+ เข้าใจเรื่อง HIV ดีขึ้น แต่ขาดแรงจูงใจในการป้องกัน

ปัจจุบัน วัยรุ่นไทย และทั่วโลก มีแนวโน้มไม่ใช้ถุงยางมากขึ้น ไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีความรู้ แต่เพราะได้รับอิทธิพลจากสื่อออนไลน์ และครีเอเตอร์เฉพาะทาง เช่น OnlyFans ที่ทำให้การไม่ใส่ถุงยาง ถูกมองว่าเป็นแฟชั่น ทั้งที่ความเสี่ยงสูงขึ้นอย่างมาก²

พฤติกรรมทางเพศแบบกลุ่ม หรือมีคู่นอนมากกว่า 2 คนในเวลาเดียวกัน เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนในช่วงไม่กี่ปี ทั้งในกลุ่มชายรักชาย (MSM) และกลุ่มทั่วไป พบทั้งรูปแบบสลับคู่นอน 3–5 คน หรือจัด Sex Party ซึ่งบางกลุ่มมองว่าเป็นแฟชั่นทางเพศ

ขณะเดียวกันยังพบความสัมพันธ์แบบรักหลายคน (Polyamory) ที่ทุกฝ่ายยินยอม แม้คนส่วนใหญ่รู้จักวิธีป้องกัน HIV แต่ขาดการตระหนักรู้เชิงลึก โดยเฉพาะความเสี่ยงจากพฤติกรรมที่คิดว่าปลอดภัย เช่น ออรัลเซ็กส์ หรือการสัมผัสสารคัดหลั่ง ซึ่งยังมีโอกาสติดเชื้อได้^3,4,8

นอกจากนี้ แม้โรงเรียนส่วนใหญ่จะมีการเรียนการสอนเพศศึกษา แต่ยังเน้นเฉพาะเรื่องเพศศึกษาเชิงกายภาพ เช่น วิธีใช้ถุงยาง แต่ยังขาดการสอนเรื่องสิทธิทางเพศ การยินยอม และพฤติกรรมทางเพศที่หลากหลาย ส่งผลให้วัยรุ่นไทยกว่าครึ่ง ยังมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกัน เพราะมองว่า “ไม่ใส่มีความสุขกว่า” หรือ “ยังเด็กไม่เสี่ยง” สะท้อนช่องว่างสำคัญที่ต้องเร่งแก้ไข

ปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกัน HIV การป้องกันจึงต้องใช้หลายวิธีร่วมกัน ได้แก่⁷

ถุงยางอนามัย สำหรับการมีเพศสัมพันธ์ทุกประเภท
แผ่นยางอนามัย (Dental Dam) สำหรับการทำออรัลเซ็กส์⁸
ยาเพร็พ (Pre-Exposure Prophylaxis: PrEP) เพื่อป้องกันก่อนสัมผัสเชื้อ
ยาเพ็พ (Post-Exposure Prophylaxis: PEP) ยาต้านฉุกเฉินหลังสัมผัสเชื้อ

รศ.ดร.นพ.อติวุทธ เสริมว่า ยาเพร็พเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่มีประสิทธิภาพ ในการช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อเอชไอวีได้ ผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อสามารถรับประทาน หรือฉีดภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น

ปัจจุบันมีทั้งแบบรับประทานทุกวัน (Daily PrEP) แบบเฉพาะกิจ (On-Demand PrEP) และแบบฉีดทุก 2 เดือน⁶ ซึ่งล่าสุดได้มีการบรรจุเพร็พชนิดฉีดไว้ในแนวทางปฏิบัติทางการแพทย์ของประเทศไทย (Clinical Practice Guideline) ที่เผยแพร่โดยสมาคมโรคเอดส์แห่งประเทศไทย เมื่อเดือน ส.ค. 2568⁷

อย่างไรก็ตาม การเข้าถึงบริการเพร็พในประเทศไทยยังมีข้อจำกัด ภาครัฐอาจควรพิจารณาขยายสิทธิให้ประชาชนเข้าถึงบริการนี้ได้อย่างทั่วถึงมากขึ้น

“การให้ความรู้อย่างเดียวไม่เพียงพอ ต้องสร้างแรงจูงใจให้คนรุ่นใหม่ รักตัวเองให้มากขึ้น กล้าที่จะป้องกันตัวเอง²ปฏิเสธคู่นอนที่ไม่ยอมใส่ถุงยาง และปฏิเสธการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ยินยอม”

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ไม่ได้มีแค่ HIV แต่ยังมีซิฟิลิส และโรคอื่น ๆ ที่อันตราย⁸ เดือนแห่งการตระหนักรู้เรื่อง HIV นี้ จึงอยากให้คนรุ่นใหม่ประเมินความเสี่ยง ป้องกันให้ครบทั้ง “เพร็พ และถุงยาง” และตรวจเลือดสม่ำเสมอ⁹สุขภาพทางเพศที่ปลอดภัย คือจุดเริ่มต้นสำคัญของสุขภาพกายและใจที่ดี”

ข้อมูลอ้างอิง