Environmental Sustainability

กรมอุทยานฯ แจงผลงานเด่นปี 2568 จัดการทรัพยากรป่าไม้-สัตว์ป่า ครอบคลุมทุกด้าน

โดย NAPAPORN PANITCHART 14 สิงหาคม 2568

กรมอุทยานฯ แจงผลงานเด่นปี 2568 บริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าครอบคลุมทุกด้าน พร้อมวางแผนทำงานต่อเนื่อง สอดคล้องกับแผนพัฒนาประเทศ

นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กล่าวว่า กรมอุทยานฯ มีวิสัยทัศน์ “คุ้มครอง ฟื้นฟูป่าอนุรักษ์ให้มีความสมบูรณ์ เพื่ออำนวยประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืน” ภายใต้พันธกิจ อนุรักษ์ คุ้มครอง และฟื้นฟู, วิจัย พัฒนา, บริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า และส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุลและยั่งยืน

ผลการทำงานปี 2568

สำหรับปี 2568 กรมอุทยานฯ มีผลงานที่ผ่านมาหลากหลายด้าน ได้แก่ งานสำคัญอย่าง “การป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่า” กรมอุทยานฯยังมีการนำเทคโนโลยีการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมมาใช้ตรวจจับพื้นที่ป่าที่ถูกบุกรุกแบบ Real time แจ้งเตือนผ่านพัฒนาระบบ iForMS เพื่อประมวลผลภาพการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ป่าไม้โดยอัตโนมัติ

ลาดตระเวนเชิงคุณภาพในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ 19 กลุ่มป่า รวมระยะทางประมาณ 3 ล้านกิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่กว่า 58 ล้านไร่ เพื่อหยุดยั้งการตัดไม้ ล่าสัตว์ป่า และบุกรุกพื้นที่ได้อย่างต่อเนื่อง รวมถึงจัดการเชื้อเพลิง ตั้งจุดเฝ้าระวังป้องกันไฟป่า ส่งผลให้ Hotspot ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ ลดลงจากปี 2567 ร้อยละ 43.51

นอกจากนี้ยังมีการจ้างประชาชนประจำจุดเฝ้าระวังไฟป่ารอบพื้นที่อนุรักษ์ จำนวน 3 คนต่อ 1 จุด เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าในพื้นที่อนุรักษ์ เฝ้าระวัง ลงทะเบียนประชาชน เข้า – ออก พื้นที่ป่า ทำให้สามารถแจ้งเหตุเมื่อพบเห็นการกระทำผิดหรือลักลอบจุดไฟเผาป่าและเข้าระงับสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็ว

อธิบดีกรมอุทยานฯ กล่าวอีกว่า กรมอุทยานฯ ยังเน้นงานบริหารจัดการพื้นที่อุทยานแห่งชาติอย่างยั่งยืน มีการจัดเก็บเงินรายได้จากค่าธรรมเนียมและบริการต่างๆ ของอุทยานแห่งชาติอย่างโปร่งใส มีประสิทธิภาพ เพื่อนำรายได้ที่ได้มากลับไปพัฒนาศักยภาพของอุทยานแห่งชาติ และดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้คงอยู่อย่างยั่งยืน

ทั้งนี้ ระหว่างเดือนตุลาคม-พฤษภาคม 2568 สามารถจัดเก็บเงินรายได้เพิ่มขึ้นจากปี 2567 ร้อยละ 2.19

กรมอุทยานฯ ยังมี “อุทยานสีเขียว” ซึ่งเป็นโครงการที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ร่วมกับกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อพัฒนาและยกระดับอุทยานแห่งชาติให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่มีมาตรฐานด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและบริการที่ดีแก่นักท่องเที่ยว

นอกจากนี้ กรมอุทยานฯ มีส่วนร่วมในการดูแลรักษาแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติในประเทศไทย โดยปัจจุบันกรมฯ มี “อุทยานมรดกโลก” ซึ่งเป็นแหล่งธรรมชาติหรือแหล่งวัฒนธรรมที่ได้รับการขึ้นทะเบียนจากองค์การยูเนสโก (UNESCO) ให้เป็นมรดกโลกและเป็นสถานที่ที่มีความสำคัญ มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม หรือธรรมชาติในระดับสากล ที่กรมฯ ได้ดูแลและจัดการพื้นที่อุทยานมรดกโลกที่ได้รับการขึ้นทะเบียนแล้ว และยังเป็นหน่วยงานหลักในการผลักดันพื้นที่อนุรักษ์อื่นๆ เพื่อเสนอเป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติต่อไปในอนาคตอีกด้วย

งานด้าน “การแก้ไขปัญหาที่ดิน” มีการบริหารจัดการที่ดินเพื่อให้ประชาชนมีที่ดินอย่างถูกต้องตามกฎหมายและยั่งยืน โดยกรมอุทยานฯยังมีการจัดการที่ดินทำกินและพัฒนาชุมชนในเขตพื้นที่ป่าอนุรักษ์ โดยรังวัดและฝังหลักเขตบริหารเพื่อการอนุรักษ์ร่วมกับชุมชน และทำความเข้าใจกับประชาชน เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตในพื้นที่ ตามมาตรา 64 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และมาตรา 121 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562

และการแก้ไขปัญหาสัตว์ป่าที่สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชน ผลักดันช้างป่าโดยชุดเคลื่อนที่เร็วเฝ้าระวังและผลักดันช้างป่าในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ครอบคลุมกว่า 64,000 ตารางกิโลเมตร และช่วยเหลือเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากช้างป่า 38 ราย ทำหมันลิงแล้วตั้งแต่ปี 2561 – 2568 รวม 33,970 ตัว สร้างสถานพักพิงลิง และจัดการสุขภาพสัตว์ป่าในสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าทั่วประเทศ

งานด้าน “งานสนองพระราชดำริ” ดำเนินโครงการพัชรสุธาคชานุรักษ์ มุ่งเน้นจัดการให้ช้างป่าอยู่ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ และโครงการพัฒนาชุมชนในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และอุทยานแห่งชาติ จังหวัดกาญจนบุรี ภายใต้มูลนิธิภูบดินทร์ในพระบรมราชูปถัมภ์ มุ่งเน้นรักษาป่าเดิมรอบชุมชนให้คงอยู่ สร้างพื้นที่สีเขียว มีโอกาสเข้าถึงบริการและสาธารณูปโภคพื้นฐาน และพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรในพื้นที่ป่าอนุรักษ์กว่า 251 โครงการ

งานด้าน “การวิจัยและพัฒนาพื้นที่อนุรักษ์” กรมอุทยานฯได้ผลักดันแหล่งอนุรักษ์ทะเลอันดามันเป็นมรดกโลก ซึ่งปัจจุบันได้รับการบรรจุใน Tentative list ของศูนย์มรดกโลก รวมทั้งประกาศ “ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ว่าด้วยการแบ่งปันคาร์บอนเครดิตที่ได้จากการปลูก บำรุง อนุรักษ์ และฟื้นฟูป่าในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ พ.ศ. 2568”

รวมถึงผลงานใน “การบริหารจัดการสวัสดิการให้กับเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่า” เพื่อดูแลสวัสดิการของเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าเพื่อสร้างขวัญกำลังใจ ผ่านกองทุนสวัสดิการกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรณีบาดเจ็บหรือเสียชีวิตจากการปฏิบัติหน้าที่ โดยในปี 2568 ให้การช่วยเหลือเจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าแล้วจำนวน 65 ราย รวมทั้งเพิ่มค่าตอบแทนเป็น 11,000 บาทให้เจ้าหน้าที่พิทักษ์ป่าทุกรายอีกด้วย

แผนการดำเนินงานปี 2569

สำหรับปี 2569 กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยังมีการวางแผนดำเนินงานที่สำคัญครอบคลุมงานด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติหลากหลายด้านอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ งานป้องกันรักษาทรัพยากรป่าไม้ โดยจัดหาครุภัณฑ์สำคัญในการปฏิบัติงาน เช่น ครุภัณฑ์ประจำชุดสายตรวจพิทักษ์ป่า ครุภัณฑ์ประจำชุดปฏิบัติการพิเศษผู้พิทักษ์

งานป้องกันและแก้ไขปัญหาไฟป่าหมอกควัน โดยจัดตั้งจุดเฝ้าระวังป้องกันไฟป่า 3,895 จุด จัดหาอากาศยานไร้คนขับติดตั้งกล้อง Thermal และจัดหา Done สำหรับขนของน้ำหนักบรรทุก 70 กิโลกรัม 15 ลำ และงานพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ เพื่อรองรับการท่องเที่ยวและนันทนาการ ในพื้นที่อนุรักษ์ 46 แห่ง”

งานแผนการจัดการที่ดินทำกินและพัฒนาชุมชนในเขตพื้นที่ป่าอนุรักษ์ โดยเร่งตรวจสอบคุณสมบัติและบริหารจัดการพื้นที่ป่าอนุรักษ์ 200,000 ไร่ รังวัดและฝังหลักเขตบริหารเพื่อการอนุรักษ์ 10,730 กิโลเมตร ปรับปรุงถนนและเส้นทางในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ รวมทั้งจัดทำระบบน้ำชุมชนในพื้นที่ป่าอนุรักษ์

นอกจากนี้ยังมีแผนดำเนินงานที่สำคัญเพื่อช่วยบรรเทาความเดือดร้อนให้กับประชาชนอีกหลากหลายด้าน ได้แก่ การหาแนวทางแก้ไขปัญหาสัตว์ป่าที่สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชน สร้างศูนย์ปรับพฤติกรรมช้างป่า เพื่อใช้เป็นพื้นที่รองรับช้างป่าที่มีพฤติกรรมดุร้าย ทำร้าย หรือสร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชน จัดชุดเคลื่อนที่เร็วผลักดันช้างป่าและสัตว์ป่า รวมทั้งทำหมันลิง 5,000 ตัว รวมถึงแนวทางการฟื้นฟูพื้นที่อนุรักษ์ที่เสื่อมโทรมคืนความอุดมสมบูรณ์ สร้างความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชน สร้างการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า โดยการปลูกป่า สร้างฝายต้นน้ำ ส่งเสริมเครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์อุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นต้น

ปัญหาและอุปสรรค

อธิบดีกรมอุทยานฯ กล่าวว่า ที่ผ่านมาในการทำงานย่อมมีปัญหาและอุปสรรค ปัญหาของเราคือ อุปกรณ์ในการปฏิบัติงานไม่เพียงพอ บางส่วนมีอายุการใช้งานมานาน เช่น รถยนต์ อุปกรณ์ชุดดับไฟป่า ซึ่งกรมฯวางแผนจะจัดหาอุปกรณ์ ยานพาหนะ เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานให้ครอบคลุมครบทุกด้าน

โดยสรุปงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยังยึดถือแนวทางการดำเนินงานเพื่อให้สอดคล้องกับแผนพัฒนาประเทศในทุกระดับและคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดที่ประชาชนจะได้รับเป็นสำคัญ

อ่านข่าวเพิ่มเติม

ติดตามเราได้ที่